مسجد جامع شهر گناباد

مسجد جامع گناباد، یکی از بناهای مشخص و مورخ اواخر دوره

خوارزمشاهیان بهشمار میرود که علی رغم زمینلرزههای شدید و تحمل

تعمیرات مکرر، شکل بنای اصلی خود را حفظ کرده کند .

از امتیازات مهم این مسجد وجود کتیبههای کوفی و آجرکاریهای زیبا

است که بر اطراف ایوان قبله آن نقش بسته است و در انتهای حاشیه

کتیبه خط کوفی، تاریخ ساخت این مسجد، سال ۶۰۹ هجری قمری برابر با

۱۲۱۲ میلادی مشخص شده است.

این مسجد یکی از سه مسجد ایران است که به سبک دو ایوانی در اوایل

قرن هفتم هجری ساخته شده و از بقیه سالمتر مانده است و بر اساس

آثار و شواهد موجود، ساختمان کنونی دارای الحاقاتی است که احتمالا در

دوران ایلخانی ایجاد شده است.

با توجه به نتایج به دست آمده، لایههای کف مسجد متشکل از ماسه بادی

است و قسمتهایی از بناهای مدفون شده در زیر ماسهها، در حدود قرن

سوم هجری ساخته شده و مصالح آن بیشتر از خشت و گل و چینه بوده

است و بر اثر ریزش ماسههای فراوان، این بناهای کوچک با سطح زمین

برابر شده و بناهای بعدی بر روی همان ابنیه مدفون شده قبلی ساخته

شدهاند.

آثار و شواهد معماری این مسجد که در کوی شرقی این شهر واقع است،

حکایت از آن دارد که مسجد جامع فعلی بر روی مسجدی کهنتر بنا شده و

در دوره ایلخانی نیز فضاهایی به آن افزوده شده است. مسجد جامع با

نقشه دو ایوانی شامل سر در تزئینی، صحن یا میانسرا، ایوانهای

شمالی و جنوبی، رواق و سه شبستان ستوندار میشود.

گرچه بیش از ۸ قرن از قدمت مسجد جامع گناباد میگذرد، اما این مسجد

همچنان به حیات خود ادامه میدهد و روزانه شاهد حضور قشرهای

مختلف مردم در نماز جماعت و مراسم مذهبی مختلف است.

برچسبها: مسجد, جامع, ایلخانان, ایوان