قنات قصبه

|

1 1 (کاریز گناباد) یا کاریز کیخسرو عمیقترین و قدیمیترین کاریز جهان است که از منابع کهن و همچنین سفرنامه ناصر خسرو و منابع شفاهی به نظر می رسد به آن کاریز کیخسرو میگفتهاند .

ناصرخسرو عمق چاه قنات را ۷۰۰ گز و طول آن را چهار فرسنگ ذکر کردهاست؛ و نوشته است : آبی عظیم در این کاریز روان است و آن کاریز چهار فرسنگ میرود و آن گفتندکیخسرو فرموده است کردن .

قنات قصبه گناباد، یکی از عجایب تمدن کهن بشری محسوب شده و شیوه رازآلود حفر این قنات، بسیار درخور توجه است. حفاران این قنات توانستهاند یکی از مشقتبارترین تلاشهای بشری عهد کهن را رقم بزنند.

محققی در کتاب خود، اوج خلاقیت و مهندسی را به قنات قصبه گناباد، نسبت داده است؛ قناتی کهن با ویژگی ها و قدمت ۲۵۰۰ تا ۲۷۰۰ ساله و همچنین دو دالان زیرزمینی به طول ۳۳ کیلومتر و شگفتتر از آن، چاههای بسیار عمیق که عمق آنها به بیشتر از ۳۰۰ متر میرسد.

قنات قصبه از دو رشتهٔ اصلی و شش شاخهٔ فرعی تشکیل شده است و مادرچاه آن در دامنهٔ شمالی سیاه کوه و خروجی کنونی قنات در جنوب محلهٔ معروف به قصبهٔ شهر قرار دارد. طول این قنات بیش از ۳۳ کیلومتر است و عمق مادرچاه اصلی در انتهای رشتهٔ «دولاب نو» با توجه به شیب زمین حدود ۳۰۰ متر و میزان آب دهی آن بیش از ۱۳۰ لیتر در ثانیهاست .

از جمله تدابیر به کار رفته در معماری این قنات تعدد چاه های آن می باشد که به بیش از ۴۷۰ حلقه می رسد. تعدد چاه ها سبب پیشگیری از کور شدن چاه ها توسط دشمنان هنگام حمله و همچنین کاهش وزن طناب در زمان حفر و تخلیه چاه ها شده است.

از دیگر موارد می توان به دو شاخه شدن در فاصله ۶۸۳ متری کانال اصلی و سپس ۶ شاخه شدن کانال ها به دلیل پیشگیری از ریزش احتمالی و قطع جریان آب اشاره کرد .

:: برچسبها: قنات, هخامنشیان